جمعه، ۳۱ شهریور ۱۳۹۶, ۰۰:۳۳
 
جغرافیای استان

1-    وضعیت کلی جغرافیایی استان

 

1-1 موقعیت جغرافیایی استان

استان ایلام با 20133 کیلومتر مربع مساحت ، 2/1 درصد ازمساحت کشوررا دارا می باشد وازاین حیث دربین استانهای کشورکوچکترین استان می باشد و به شکل یک متوازی الا ضلاع وکشیدگی خاص مرزی در گوشه جنوب غربی کشور واقع شده است . این استان بین 45 درجه و 40 دقیقه تا 48 درجه و 3 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و 32 درجه و 3 دقیقه تا 34 درجه و 2 دقیقه عرض شمالی از خط استوا استقرار یافته است .

استان ایلام از جنوب با خوزستان ، از شرق با لرستان و از شمال با کرمانشاه همسایه می باشد و از سمت غرب نیز دارای 430 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق است .

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، استان داری 7 شهرستان ، 19 بخش ، 19 شهر و 39 دهستان می باشد .

2-1 اقلیم و آب وهوا

استان ایلام از لحاظ اقلیمی جزء منطقه گرم ایران است اما به دلیل اختلاف ارتفاع موجود و اختلاف درجه حرارت و میزان بارندگی در بخشهای شمالی ، جنوبی و غربی استان از نظرآب و هوایی سه منطقه سردسیری ، گرمسیری و معتدل را می توان در آن مشاهده کرد .

        منطقه سردسیری شامل منطقه کوهستانی شمال و شمال غربی استان ، دارای زمستانهای طولانی با حداقل درجه حرارت 15 درجه زیر صفر و میزان بارندگی آن بیش از 500 میلیمتر می باشد .

         منطقه معتدل شامل دیگر مناطق استان ، با حداقل درجه حرارت تا15 درجه زیر صفرو حداکثر تا 40 درجه و میزان بارندگی در این مناطق 400-250 میلی متر می باشد .

         منطقه گرمسیری ، شامل مناطق غربی و جنوب غربی استان است که دارای تابستانهای گرم می باشد و حداکثر درجه حرارت آن به 50 درجه و میزان بارندگی به 200 میلی متر می رسد.

تنوع جغرافیایی و اقلیمی موجب شکل گیری دو زیست بوم گرمسیری و سردسیری دراستان شده است وقابلیت بسیارمناسبی را در بخش کشاورزی بوجود آورده است بنحوی که می توان دراستان محصولات مختلفی را درفصول متفاوت سال تولید کرد .

3-1 پستی و بلندی

استان ایلام در منطقه ای کوهستانی در حاشیه جنوب غربی رشته جبال زاگرس قرار گرفته است . بخش عمده آن را مناطق کوهستانی و یا تپه های ماهور تشکیل می دهد که با شیب تندی به دشتهای کم ارتفاع منتهی می گردد. دو رشته کوه موازی کبیر کوه و پشتکوه که از شمال تا جنوب شرقی استان امتداد دارند ، استان ایلام را به دو نیمه شرقی و غربی تقسیم کرده است . 

مهمترین ارتفاعات استان شامل :

         کبیر کوه با حداکثر ارتفاع 3062 متر در بخش شمال غربی استان و ارتفاع 2600 متر در بخش جنوب شرقی استان ، حد فاصل بین حوضه های آبریزرودخانه های مرزی و کرخه است .

      در بخش میانی استان کوههای مانشت در شمال ایلام با ارتفاع 2656 متر استقرار یافته است .

         در بخش شمالی استان کوه شهان با حداکثرارتفاع 2559 متر و کوه بانکول با حداکثر ارتفاع 2614 متر در حد فاصل حوضه رودخانه های مرزی و سیمره ( سر شاخه اصلی کرخه ) قرار دارند . کمترین میزان ارتفاع مربوط به مناطق جنوبی استان است که به حداقل 45 متر می رسد . وجود رشته کوههای کبیر کوه و پشتکوه و شعبات آنها با توجه به عرض کم و طول زیاد استان موجب طولانی شدن فواصل ارتباطی و دسترسی میان مراکز جمعیتی ، عدم پیوند فیزیکی دو نیمه غربی و شرقی و عدم یکپارچگی استان شده و ارتباطات و مبادلات بین منطقه ای را در درون استان به حداقل رسانده است و برعکس ارتباطات اقتصادی اجتماعی هر منطقه را با استانهای همجوار تقویت کرده است ، همچنین حاشیه ای و کوهستانی بودن موجب انزوا و عدم پیوند فیزیکی استان با فضا و اقتصاد ملی شده است .

4-1 زمین شناسی

منطقه ایلام ازنظرتقسیمات زمین شناسی دربخش زاگرس چین خورده یا دربخش خارجی حوزه زاگرس قرارگرفته است این منطقه به تبعیت از روند عمومی ساختار زمین شناسی زاگرس دارای امتداد کلی شمال غربی جنوب شرقی است ، این رسوبات بعلت فشارهای جانبی از دو سوی شمال شرقی و جنوب غربی ، طوری چین خوردگی پیدا کرده اند که به صورت مجموعه ای از آنتی کلیتوریوم و سنکلینوریوم در آمده اند در نتیجه طاقدیس ها و ناودیس های متعددی بوجود آمده که در واقع تشکیل دهنده کوهها و دره های منطقه هستند .

سازنده های زمین شناسی و سنگ شناسی منطقه به چندین دسته تقسیم می شود که به طور خلاصه بشرح ذیل می باشند - رسوبات اواخر دوران دوم زمین شناسی که سازنده های این دوران بالیتولوژی آهک ، مارن ، آهک مارنی و شیل گسترش وسیعی در منطقه دارند . مناطق وسیعی از ایلام در سازنده های مختلف این دوران قرار گرفته اند که می توان به بخشهایی از کبیر کوه ،انجیر ، شاه نخجیر ، سیاه کوه ،دهلران ، ملکشاهی و کوه اناران ، حوالی شهر ایلام و چوار اشاره نمود .

       رسوبات دوران سوم زمین شناسی که این رسوبات عمدتا" آهک ، مارن ، ماسه سنگ و گچ می باشند و رخنمون سازنده های آن در دینار کوه ، بخش چوار ، هلیلان ، جنوب کبیر کوه ، کوههای بانکول ، مانشت ، شرزول و به طور کلی ارتفاعات شمال ایلام ، ایوان ، شیروان چرداول ، و دشت های صالح آباد ، مهران و دهلران مشاهده می شود .

        رسوبات دوران چهارم آبرفت های قدیمی ، واریزه های دامنه ای و آبرفت های رودخانه ای منطقه بویژه دشت برتش دهلران ، بخشهایی از دشت های عباس ، موسیان ، مهران و دهلران جزو این دوران محسوب می گردند .

از گسل های اصلی زاگرس ( درود ، نهاوند ، کارون ، صحنه ، کرند و پیرانشهر ) هیچکدام در محدوده استان قرار ندارد اما گسلهای کوچکی در گستره اصلی زاگرس قرار دارند که در محدوده استان به زالو آباد در شمال مهران ، گردلان در پایین دست سد چم گردلان ، گسلهای ابو قریب ، دالپری ، اناران ، سمند در دهلران ، گسلهای قلندر و تنگ قوچعلی در ایلام گسل گلان در مهران ، گسل سیاه کوه در آبدانان و گسلهای متعددی که در طاقدیس سم خر ، لانه، وردلان ، پیران در شیروان چرداول قرار گرفته اند می توان اشاره کرد .

اکثر زمین لرزه ها ی حوزه زاگرس در جنوب آن اتفاق افتاده است که بسیار مخرب و ویرانگر بوده اند و همچنین زون زاگرس مرتفع ( رورانده ) دراثر نیروهای فشاری زمین ساختی به شدت شکسته شده و گسلهایی در منطقه موجود است که منطبق بر گسل اصلی زاگرس می باشند و از فعالیت لرزه زایی برخوردارند ، به دلیل دوری نسبی زاگرس رورانده با استان ایلام لرزشهای احتمالی این گسلها در پهنه استان کاهش می یابد . گرچه عملا" از سال 1900 میلادی تاکنون زلزله ای با بزرگی 7 ریشتر دراستان مشاهده نشده است اما گسلهای کوچک و خطوره هایی که در منطقه وجود دارند امکان ایجاد زلزله منطقه ای را افزایش می دهند.

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به سازمان سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران می‌باشد.