دوشنبه، ۸ خرداد ۱۳۹۶, ۲۳:۲۳
 
منابع طبیعی استان

2- منابع طبیعی

1-2 منابع آب

استان ایلام از نظر حوزه های آبریز به دو حوزه مشخص قابل تقسیم است . حوزه آبریز رودخانه های مرزی و حوزه آبریز سیمره و کرخه. رودخانه های مرزی در غرب استان قرار دارند و اکثرا" از کبیر کوه سرچشمه می گیرند و پس از مشروب ساختن دشتهای واقع در پایین دست حوزه های آبریز از مرز خارج شده و به کشورعراق می ریزند . رودخانه های دویرج ، میمه ، چنگوله ، گاوی ، کنجانچم ، گدارخوش ، و کنگیر مهمترین رودخانه های حوزه آبریز مرزی استان می باشند . رودخانه های حوزه آبریز سیمره و کرخه اکثرا" از شمال و شرق کبیرکوه و سایر کوههای استان سرچشمه می گیرند که مهمترین آنها عبارتند از مولاب ، سیاه کوه ، دره شهر ، سیکان ، کلم ، شیروان ، زنگوان ، چرداول و جزمان .

مجموع روناب سالانه رودخانه های استان ایلام با احتساب سیمره در محدوده استان 5/4 میلیارد متر مکعب است که 9/1 آن مربوط به 14 رودخانه دائمی درون استان و مابقی روناب سالانه سیمره است .

از مجموع 4500 میلیون متر مکعب روناب جریانهای سطحی استان 600 میلیون متر مکعب (12/0) برداشت و مابقی از دسترس خارج می شود . در بهره برداری از رودخانه های استان یک سد مخزنی به بهره برداری رسیده ، چندین ایستگاه پمپاژ و سد انحرافی استفاده می شود و همچنین 8 سد مخزنی با شبکه آبیاری و زهکشی ، در استان در دست اجرا می باشد پتانسیل آبهای زیر زمینی استان 300 میلیون متر مکعب است که ضریب بهره برداری از آن 80 درصد می باشد سهم استان از آبهای سطح کشور 28/4 درصد و از آبهای زیر زمینی 2/1 درصد است . در سطح کشور 33 درصد از اراضی آبی است و در استان ایلام این مقدار 18 درصد گزارش شده است .

2- 2 پوشش گیاهی

استان ایلام به دلیل وضعیت خاص توپو گرافی و تفاوت زیاد عرض جغرافیایی دارای اقالیم متنوع آب و هوایی می باشد و به تبع آن از نظر نوع و تراکم پوشش گیاهی نواحی کاملا" متمایز در آن قابل تشخیص است .

ناحیه شمال و شرق استان دارای پوشش گیاهی مشجر و ناحیه جنوب و جنوب غربی دارای پوشش گیاهی مرتعی و گیاهان یکساله می باشد . وسعت مراتع و جنگلهای استان به ترتیب 1200 و 500 هزار هکتار است .

مهمترین و وسیع ترین پوشش جنگلی استان را جامعه بلوط ایرانی تشکیل می دهد ، بنه یا پسته وحشی، زالزالک ، بادام کوهی ،کهورک ، کنار ، ارژن ،کیکم و ارغوان از دیگر گونه های جنگلی استان محسوب می گردند .

وجود شرایط مناسب آب و هوایی و تنوع اقلیمی و امکان استقرار و رویش انواع گیاهان مناطق سردسیری و گرمسیری، حفظ پوشش خاک عرصه های جنگلی و مرتعی در جهت تورم پوشش گیاهی و وجود گونه های مناسب گیاهان داروئی و صنعتی از جمله قابلیت های استان می باشند.در محدوده ای به وسعت 200 هزار هکتار از جنگلهای استان ، گونه بنه به صورت توده ای ،لکه ای ، پراکنده و منفرد وجود دارد که شیره آن قابل استحصال بصورت بهره برداری اقتصادی است و سالانه 70 تن از آن قابل برداشت است.18 درصد از مراتع اســتان خوب، 46 درصد متوسط و 36 درصد فقیر ارزیابی می­گردد.پوشش گیاهی مراتع برای تغذیه دامها، تهیه فراورده های جانبی و داروهای گیاهی مناسب است،تولید کتیرا، گز انگبین و عسل از جمله محصولات قابل ذکر می باشند .

3- 2 منابع خاک

مساحت استان 20133 هکتار است که به تیپ های مختلفی تقسیم می گردد ، کوهها 7/56 درصد ، تپه ها 2/23 درصد ، فلات 24/8 درصد ، دشتهای دامنه ای 5/2 درصد ، دشتهای رسوبی رودخانه ای 7/2 درصد ، دشتهای سیلابی 5/0 درصد و اراضی بادبزنی شکل 7/3 درصد از اراضی استان را شامل می گردد.

از مجموع مساحت استان 6/74 درصد دارای قابلیت کاربری در زمینه جنگل و درختکاری ، مرتعی و مزروعی است .

مساحت اراضی دارای قابلیت کاربری زراعی استان حدود 337 هزارهکتار برآورد می شود که 195هزار هکتار آن دارای قابلیت کشت آبی و 142 هزار هکتار دارای قابلیت کشت دیم می باشد . در حالیکه در وضع موجود اراضی آبی استان حدود 65 هزار هکتار است . به این ترتیب امکان توسعه اراضی آبی تا حدود سه برابر میزان فعلی وجود دارد که بخش عمده آن در نواحی جنوبی استان واقع شده است .

دشت های استان

دشتهای عمده استان در حوزه آبریز مرزی شامل دشت ایوان ، صالح آباد ، مهران ومحسن آب ، موسیان ، دهلران ،چنگوله ، عین خوش و در حوزه آبریز سیمره و کرخه دشتهای دره شهر ، دشت عباس ، مولاب ، شیروان ، آسمان آباد ، زنگوان ، چرداول و هلیلان می باشد .

4-2منابع معدنی

بر اساس مطالعات زمین شناسی و اکتشافی انجام شده ، واحد ساختمانی زاگرس چین خورده ، در این منطقه ، که بخش غربی حوزه زاگرس است اما به تبعیت از کل حوزه زاگرس از اواخر تریاس بصورت حوزه فرو رفته ای درآمد که مدام در حال فرو نشستن بوده است .

در این حوزه رسوبات دوران دوم تا اواخر دوران سوم با ضخامت زیادی روی هم انباشته شده است . جنس این رسوبات عمدتا" کربناته است و درآن مارن ، ماسه سنگ و شیل نیز دیده می شود . واحد ساختمانی زاگرس چین خورده فاقد فعالیت ماگماتیسم و فازهای دگرگونی است ، لذا از نظر دارا بودن مواد معدنی فلزی نازا و یا بسیار فقیر است .

بیشتر کانسارهای استان مربوط به گچ و آهک است و بعد از آن مواد معدنی از قبیل بیتومین ، مارن ، شیل ، ماسه سنگ ، گوگرد ، نمک و... در استان وجود دارد که دارای قابلیت بهره برداری اقتصادی می باشد .

مهمترین منبع معدنی زیر زمینی استان نفت و گاز است که به ترتیب 4/3 درصد و 11 درصد کل معدن شناخته شده کشور را شامل می گردد.

وجود مواد اولیه معدنی مناسب جهت تولید سیمان از قبیل آهک ، خاک رس ، مارن ، شیل ، سیلیس ، ماسه سنگ ، گچ و اکسید آهن این قابلیت را در استان بوجود آورده است که آن را به قطب تولید سیمان در کشور تبدیل کند .

تعداد 38 معدن در محدوده استان فعال هستند که 215 در آنها شاغل بوده و کل ارزش تولید آنها 27599 میلیون ریال است که به ترتیب 22/1 درصد 38/0 درصد و 35/0 درصد کل کشور را شامل می گردد.

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به سازمان سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران می‌باشد.